«Έξυπνα» ρούχα που σώζουν ζωές

Ηλεκτρόδια και αισθητήρες της ζακέτας Wealthy, τα οποία καλύπτουν όλες τις βασικές μετρήσεις βιολογικών παραμέτρων του χρήστη της.Πραγματικοί φορετοί υπολογιστές, τα ειδικά ρούχα που κατασκευάζονται από «έξυπνα» υφάσματα με ενσωματωμένους αισθητήρες και αξιοποιούν τις δυνατότητες της κινητής τηλεφωνίας, ανοίγουν νέους ορίζοντες για πολύ ενδιαφέρουσες εφαρμογές στο χώρο της υγείας. Την ανάπτυξή τους υποστηρίζει ένθερμα και η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την ελπίδα ότι θα δώσουν λύση στα προβλήματα από την αναμενόμενη ραγδαία αύξηση των ατόμων τρίτης ηλικίας στις χώρες-μέλη της.

Μια από τις δεσπόζουσες τάσεις, τελευταία στο χώρο της Πληροφορικής, είναι η εξειδίκευση των υπολογιστών ώστε να ικανοποιούν όσο το δυνατόν περισσότερες από τις ανάγκες των χρηστών και κατόχων τους, προσωπικές και επαγγελματικές.

Το δεύτερο το βιώνουμε τόσα χρόνια ώστε να το θεωρούμε σχεδόν αυτονόητο, όμως και το πρώτο παίρνει πια νέες διαστάσεις, χάρη στην εξάπλωση των ασύρματων δικτύων και της κινητής τηλεφωνίας.

Οι φορητοί υπολογιστές (ακόμα και με τη μορφή του smart phone, του εξελιγμένου κινητού) κερδίζουν συνεχώς έδαφος, συνοδεύοντας και υπηρετώντας το χρήστη τους σχεδόν παντού…

Μια ειδική υπο-κατηγορία, με τις δικές της δυνατότητες και εξειδικευμένες εφαρμογές, είναι αυτή των «φορετών» υπολογιστών, δηλαδή σύνθετων συστημάτων που ο χρήστης τους φοράει σαν «στολή», προκειμένου να εξυπηρετήσει ένα συγκεκριμένο σκοπό.

Τέτοια συστήματα δεν είναι καινούρια υπόθεση, καθώς υπήρχαν από πολλά χρόνια, δίνοντας ad hoc λύσεις σε ανάγκες της έρευνας, της αποτύπωσης ή της καταγραφής στοιχείων κάτω από δύσκολες ή απλώς ιδιάζουσες συνθήκες.

Όμως, η συνδυασμένη πρόοδος που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια τόσο στο χώρο των κινητών επικοινωνιών, όσο και σ’ εκείνο των «έξυπνων» υφασμάτων (δηλαδή, αυτών που ενσωματώνουν στην ύφανσή τους κάθε λογής αισθητήρες, που τους δίνουν πρωτόφαντες δυνατότητες) έχουν ανοίξει νέους ορίζοντες για πολύ ενδιαφέρουσες εφαρμογές στο χώρο της υγείας, την ανάπτυξη των οποίων υποστηρίζει ένθερμα και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Φορετά συστήματα ελέγχου

Ένα πουκάμισο, ένα μπλουζάκι, μια φόρμα μπορούν με τις κατάλληλες επεμβάσεις και προσθήκες να μετατραπούν σε φορετούς υπολογιστές, υποστηρίζοντας πολύ σημαντικές έως και σωτήριες για τη ζωή κάποιων ανθρώπων εφαρμογές.

Αυτά τα κοινά, σε πρώτη ματιά, ενδύματα μπορούν να διατηρούν, για παράδειγμα, σταθερή θερμοκρασία για το χρήστη τους, ανεξάρτητη εκείνης του περιβάλλοντος στο οποίο κινείται, ή μπορούν να παρακολουθούν τις βιολογικές παραμέτρους του (όπως η θερμοκρασία, η καρδιακή και αναπνευστική λειτουργία κ.λπ.) ειδοποιώντας όπου δει, όταν αυτές ξεπεράσουν κάποια όρια ασφαλείας.

Κάτι που μπορεί να αποδειχθεί σωτήριο για τη ζωή όχι μόνο χρόνιων ασθενών (που αποτελούν σήμερα τη συντριπτική πλειοψηφία όσων δοκιμάζουν τέτοια συστήματα), αλλά και απόλυτα υγιών ατόμων, των οποίων η φύση των δραστηριοτήτων απαιτεί κάποιας μορφής προληπτικό έλεγχο.

Από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι πυροσβέστες, που συχνά υπερβάλουν εαυτούς, επιχειρώντας στην κατάσβεση μιας πυρκαγιάς. Οι φυσιολογικές τους παράμετροι καταγράφονται με τη βοήθεια μιας μπλούζας με κατάλληλους αισθητήρες, που φοράνε κάτω από τη στολή τους, και συγκεντρώνονται στην ατομική φορητή μονάδα PPU (Portable Patient electronic Unit).

Από εκεί μεταδίδονται, ασφαλή και κρυπτογραφημένα, σε συνεχή ροή και με αξιοποίηση των δυνατοτήτων της κινητής τηλεφωνίας (βλέπε GPRS) στο κέντρο ελέγχου, που παρακολουθεί την ομάδα κρούσης.

Το «έξυπνο» ένδυμα που χρησιμοποιείται στο σύστημα Healthwear συγκεντρώνει, χάρη στους ενσωματωμένους ειδικούς αισθητήρες, τις ζωτικές παραμέτρους του χρήστη, οι οποίες - έπειτα από μια πρώτη επεξεργασία στη μονάδα που φέρει επάνω του- αποστέλλονται στο κέντρο ελέγχου. Ο ιατρός ή ο ειδικευμένος νοσηλευτής έχει δυνατότητα όχι μόνο ελέγχου, αλλά και αμφίδρομης επικοινωνίας μαζί του...Το «έξυπνο» ένδυμα που χρησιμοποιείται στο σύστημα Healthwear συγκεντρώνει, χάρη στους ενσωματωμένους ειδικούς αισθητήρες, τις ζωτικές παραμέτρους του χρήστη, οι οποίες – έπειτα από μια πρώτη επεξεργασία στη μονάδα που φέρει επάνω του- αποστέλλονται στο κέντρο ελέγχου. Ο ιατρός ή ο ειδικευμένος νοσηλευτής έχει δυνατότητα όχι μόνο ελέγχου, αλλά και αμφίδρομης επικοινωνίας μαζί του…

Η έγκαιρη επέμβαση, μόλις ανιχνευτεί κάποιο πρόβλημα, μπορεί να αποδειχτεί σωτήρια, επίσης, για ένα δρομέα μεγάλων αποστάσεων ή έναν αθλητή ποδηλασίας που πάνω στην ένταση ενός αγώνα- συχνά αγνοεί κάποια προειδοποιητικά μηνύματα από τον οργανισμό του.

Το «έξυπνο» φανελάκι που φοράει μπορεί να στείλει στοιχεία ακόμα και για την εφίδρωσή του, ώστε το κέντρο ελέγχου να εκτιμήσει αν πρέπει να επέμβει, για να προλάβει τυχόν κατάρρευση από αφυδάτωση. Μάλιστα, το σύστημα έχει τη δυνατότητα να εντοπίσει και να δώσει με σχετική ακρίβεια και τη θέση του χρήστη που κινδυνεύει, ώστε να σπεύσει ασθενοφόρο.

Από το Wealthy στο Healthwear…

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στηρίζει από πολλά χρόνια και σε πολλαπλά επίπεδα τις ερευνητικές προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση, θεωρώντας ότι τέτοιου είδους εφαρμογές μπορούν πιθανώς να δώσουν λύση ακόμα και στα οξυμμένα προβλήματα που θα αντιμετωπίσουν οι χώρες-μέλη της, τα αμέσως επόμενα χρόνια, λόγω της αναμενόμενης γήρανσης του πληθυσμού τους: το βιοτικό μας επίπεδο έχει ανέβει αισθητά, οι περισσότερες ασθένειες καταπολεμώνται πλέον αποτελεσματικά, άρα ζούμε περισσότερο.

Τέτοιου είδους συστήματα μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην εξασφάλιση αυτάρκειας και αξιοπρεπούς βίου για τα άτομα τρίτης ηλικίας και τους χρόνιους πάσχοντες.

Μ’ αυτό σαν γνώμονα, η Γενική Διεύθυνση Κοινωνία της Πληροφορίας υποστήριξε αρχικά τη δημιουργία ενός πρωτότυπου συστήματος, στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος Wealthy. Η επιτυχία του άνοιξε το δρόμο για την επόμενη φάση: το πρόγραμμα Healthwear, προϋπολογισμού 1,72 εκατομ. , στο οποίο συμμετέχουν φορείς από την Ελλάδα, την Ισπανία και την Ιταλία, ξεκίνησε το Νοέμβριο του 2006 κι ολοκληρώνεται φέτος.

Φορείς που συμμετέχουν στο Healthwear

  • Cosmote AE (συντονιστής) – Eλλάδα
  • ATKOSoft AE – Ελλάδα
  • Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος «Η Σωτηρία» – Ελλάδα
  • Clνnic i Provincial de Barcelona (HCPB) – Ισπανία
  • Universita Vita-Salute San Raffaele (UHSR) – Ιταλία
  • Milior SpA – Ιταλία

Στόχος του, όπως δήλωσε  ο πνευμονολόγος και υπεύθυνος του τμήματος Τηλεϊατρικής του ΓΝΝΘ «Η Σωτηρία», Θεόδωρος Βοντετσιάνος, είναι η δημιουργία μιας πλήρους και αυτοματοποιημένης υπηρεσίας.

Αυτή θα διαχειρίζεται συνεχώς και αδιάλειπτα την κατάσταση της υγείας ατόμων, που βρίσκονται στη φάση της αποκατάστασης, στο σπίτι τους, έπειτα από παραμονή σε νοσοκομείο με πνευμονολογικά (όπως δοκιμάζεται στην Ελλάδα και την Ισπανία) ή καρδιακά (όπως δοκιμάζεται στην Ιταλία) προβλήματα.

Στα πλεονεκτήματα αυτής της καινοτομικής μεθόδου (για την οποία περισσότερα μπορείτε να βρείτε σ’ αυτή την αναλυτική παρουσίαση από την ιταλική εταιρία Milior, που κατασκευάζει τα «έξυπνα» υφάσματα για το συγκεκριμένο πρόγραμμα) περιλαμβάνονται η άμεση και ακριβής ιατρική διάγνωση, βασισμένη στο συσχετισμό των στοιχείων που έρχονται από τον ασθενή, η ελάχιστη απαιτούμενη όχλησή του (το μόνο που έχει να κάνει, είναι να φορέσει το «έξυπνο» μπλουζάκι του και να ενεργοποιήσει το PPU, χωρίς να χρειαστεί άλλη δική του παρέμβαση για τη λήψη των μετρήσεων ή την αποστολή στοιχείων) και η μείωση του κόστους τόσο για το νοσοκομείο (που «απελευθερώνει» κρεβάτια), όσο και για τον ασθενή (που επιστρέφει μια ώρα αρχύτερα στο σπίτι του, το περιβάλλον του και στις συνήθεις δραστηριότητές του, με μεγάλο οικονομικό και ψυχολογικό κέρδος).

Η στήριξή του από το νοσοκομείο συνεχίζεται κανονικά, έστω κι αν αυτός βρίσκεται πλέον μακριά από αυτό ή ακόμα και σε άλλη πόλη.

 Ηλεκτρόδια και αισθητήρες της ζακέτας Wealthy, τα οποία καλύπτουν όλες τις βασικές μετρήσεις βιολογικών παραμέτρων του χρήστη της.

…κι από εκεί, στο μέλλον!

Το Healthwear πάτησε πάνω στα αποτελέσματα της ερευνητικής δουλειάς που έγινε στο πλαίσιο του Wealthy και απέδειξε στην πράξη τα μεγάλα οφέλη από την υλοποίηση ενός τέτοιου εγχειρήματος στην καθημερινή πρακτική. Οι ρόλοι των εμπλεκομένων μερών αποσαφηνίστηκαν, το αναγκαίο επιχειρηματικό πλάνο χαράχθηκε, η πανευρωπαϊκή διάσταση του έργου αποδείχθηκε, η απαιτούμενη για τη σωστή λειτουργία του κρίσιμη μάζα υπολογίσθηκε και η ποιότητα παροχής υπηρεσιών ελέγχθηκε.

Η λήξη του προγράμματος, σε λίγους μήνες, θα γίνει με τους καλύτερους οιωνούς…

Το μόνο που, κατά τα φαινόμενα, χρειάζεται για την ευρεία αξιοποίηση των αποτελεσμάτων, είναι η πολιτική βούληση. Η τεχνολογία και η τεχνογνωσία πια υπάρχουν και μάλιστα αποκτούν συνεχώς νέα ερείσματα: μόλις πριν από λίγες ημέρες, ανέλαβε δράση η τεχνολογική πρωτοβουλία ARTEMIS που, με «προίκα» 2,5 εκατ. και με τις ευλογίες του Συμβουλίου Υπουργών και του Ευρωκοινοβουλίου, έχει σαν στόχο να εξασφαλίσει την ευρωπαϊκή πρωτοπορία στα ενσωματωμένα (embedded) συστήματα.

Τα πρώτα συστήματα τηλε-ιατρικής που αναβαθμίζουν την έννοια της «κατ’ οίκον νοσηλείας» ή  της «βοήθειας στο σπίτι» είναι σε διαδικασία ανάπτυξης στους δήμους Τρικάλων και Καλαμάτας.

Δηλαδή, τους κάθε λογής επεξεργαστές και μικροϋπολογιστές που, έστω κι αν δεν τους βλέπουμε, υπάρχουν πλέον παντού, από τα εργοστάσια ως τα αυτοκίνητα κι από τα κινητά τηλέφωνα ως τα αεροπλάνα, τις τηλεοράσεις και τα πλυντήρια. Γιατί όχι, λοιπόν, και στα ρούχα μας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: